Otrzymanie nakazu zapłaty z weksla nie oznacza, że pozwany powinien automatycznie zapłacić dochodzoną kwotę. Nie należy jednak zwlekać z reakcją, ponieważ czas na podjęcie obrony jest ograniczony.

Nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym wydawany jest na podstawie ściśle określonych w przepisach procedury cywilnej dokumentów, w tym na podstawie weksla należycie wypełnionego, którego prawdziwość i treść nie nasuwa wątpliwości. Sąd wydaje nakaz na posiedzeniu niejawnym, a więc bez wcześniejszego wysłuchania pozwanego na rozprawie. Pozwany otrzymuje następnie nakaz wraz z pozwem, załącznikami i pouczeniem o sposobie jego zaskarżenia.

Dostałem nakaz zapłaty z weksla – co zrobić w pierwszej kolejności?

Po otrzymaniu nakazu zapłaty warto działać według określonej kolejności:

• zachowaj kopertę zawierającą korespondencję sądową z nakazem zapłaty, bowiem jest na niej numer przesyłki, co pozwoli na dokładne ustalenie i późniejsze odtworzenie daty doręczenia
• ustal, czy nakaz został wydany w postępowaniu nakazowym czy upominawczym – jest to wskazane w samym oznaczeniu pisma;
• sprawdź, jaka kwota jest dochodzona i z jakiego weksla wynika roszczenie;
• odszukaj umowę, którą weksel miał zabezpieczać, oraz deklarację wekslową, jeżeli została zawarta;
• zbierz dowody dotyczące wykonania lub niewykonania umowy, dokonanych płatności i korespondencji z wierzycielem;

Nie warto ograniczać analizy do samego nakazu zapłaty. W sprawach wekslowych istotne mogą być również dokumenty związane ze stosunkiem podstawowym, a w przypadku weksla in blanco – deklaracja wekslowa.

Czym jest nakaz zapłaty z weksla?

Nakaz zapłaty z weksla jest orzeczeniem wydawanym w postępowaniu nakazowym. Zgodnie z art. 485 § 2 k.p.c. sąd wydaje nakaz zapłaty przeciwko zobowiązanemu z weksla lub czeku należycie wypełnionego, których prawdziwość i treść nie nasuwają wątpliwości. Jeżeli dłużnikiem jest konsument, przepisy przewidują dodatkowe wymagania dotyczące dokumentów składanych przez powoda, a to umowy, z której wynika roszczenie zabezpieczone wekslem, wraz z deklaracją wekslową i załącznikami.

Nakaz zapłaty jest wydawany na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że do chwili wydania nakazu pozwany nie przedstawia sądowi swojej wersji sprawy w ramach rozprawy lub choćby wymiany pism procesowych. Obrona może zostać podjęta po doręczeniu nakazu poprzez wniesienie właściwego środka zaskarżenia.

Jak zaskarżyć nakaz zapłaty z weksla?

Od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym wnosi się zarzuty od nakazu zapłaty. Nie jest to sprzeciw od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym.

W zarzutach pozwany powinien wskazać, czy zaskarża nakaz w całości czy w części, przedstawić odpowiednie zarzuty oraz wskazać fakty i dowody, które mają je potwierdzać.

Ile czasu jest na wniesienie zarzutów od nakazu zapłaty?

Termin zależy od miejsca, w którym nakaz ma zostać doręczony. W przypadku nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym, gdy doręczenie ma nastąpić na terytorium Unii Europejskiej, w tym w Polsce, termin wynosi miesiąc od dnia doręczenia nakazu. Jeżeli doręczenie ma nastąpić poza terytorium Unii Europejskiej, termin wynosi trzy miesiące.

Nakaz zapłaty, od którego nie wniesiono środka zaskarżenia, ma skutki prawomocnego wyroku. Dlatego nie należy czekać z analizą sprawy do końca terminu.

Ile kosztują zarzuty od nakazu zapłaty z weksla?

Wniesienie zarzutów od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym co do zasady wiąże się z obowiązkiem uiszczenia opłaty sądowej. Wysokość opłaty zależy od wartości przedmiotu sporu. W przypadku nakazu zapłaty wydanego przeciwko konsumentowi opłata należna od konsumenta nie może przekroczyć 750 zł. W określonych sytuacjach możliwe jest również ubieganie się o zwolnienie od kosztów sądowych.

Konieczność poniesienia opłaty w celu obrony jest zasadniczą różnicą w stosunku do sprzeciwu od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym.

Czy nakaz zapłaty z weksla może być wykonany mimo wniesienia zarzutów?

Tak. Jest to jedna z najważniejszych cech nakazu zapłaty wydanego na podstawie weksla.

Zgodnie z art. 492 § 1 k.p.c. nakaz zapłaty z chwilą wydania stanowi tytuł zabezpieczenia i jest wykonalny bez nadawania mu klauzuli wykonalności.  Na jego podstawie powód może wszcząć postępowanie zabezpieczające przed komornikiem i np. dokonać zajęcia rachunków bankowych. Natomiast nakaz zapłaty wydany na podstawie weksla lub czeku staje się natychmiast wykonalny po upływie terminu do zaspokojenia roszczenia, tj. po upływie miesiąca od doręczenia go pozwanemu (lub po upływie trzech miesięcy, w przypadku gdy doręczenie nakazu następuje poza terytorium Unii Europejskiej). Oznacza to, że możliwe jest prowadzenie na jego podstawie postępowania egzekucyjnego, nawet w przypadku wniesienia przez pozwanego zarzutów. Niezmiernie istotne jest więc przygotowanie i odpowiednie uargumentowanie wniosku o wstrzymanie jego wykonania.

Jakie zarzuty można podnieść przeciwko nakazowi zapłaty z weksla?

Zakres możliwej obrony zależy od treści weksla, sposobu jego wystawienia i wypełnienia, relacji pomiędzy stronami oraz podstawy dochodzonego roszczenia. Nie istnieje jeden uniwersalny zestaw zarzutów właściwy dla każdej sprawy.

W zależności od okoliczności mogą mieć znaczenie w szczególności:

• zarzuty formalne, dotyczące treści weksla;
• zarzut podrobienia podpisu albo przerobienia weksla;
• zarzut wypełnienia weksla niezgodnie z deklaracją wekslową;
• zarzut przedawnienia roszczenia;
• w określonych przypadkach zarzuty dotyczące stosunku podstawowego, czyli stosunku prawnego, w związku z którym wystawiono lub wręczono weksel

O tym jakie konkretnie zarzuty powinny być wniesione zależy oczywiście od okoliczności danej sprawy i konkretnego weksla.

Weksel in blanco a nakaz zapłaty

Szczególnej uwagi wymaga sytuacja, w której nakaz zapłaty został wydany na podstawie weksla in blanco, który następnie został uzupełniony przez wierzyciela.

W takim przypadku należy przeanalizować przede wszystkim deklarację wekslową oraz ustalenia stron dotyczące tego, kiedy i na jaką kwotę weksel może zostać wypełniony.

Warto sprawdzić w szczególności: sposób ustalenia sumy wekslowej, termin płatności, warunki uprawniające do wypełnienia weksla oraz to, czy wierzyciel prawidłowo rozliczył należność zabezpieczoną wekslem.

Czy można podnosić zarzuty dotyczące umowy zabezpieczonej wekslem?

Pomimo tego, że zobowiązanie z weksla jest tzw. zobowiązaniem abstrakcyjnym, w określonych sytuacjach obrona przed roszczeniem wekslowym może obejmować również zarzuty odnoszące się do stosunku podstawowego, czyli np. umowy, której wykonanie zostało zabezpieczone wekslem, (umowy pożyczki, kredytu, leasingu itp.).

Znaczenie takich zarzutów zależy treści tego stosunku podstawowego, dlatego przed sformułowaniem zarzutów należy zbadać nie tylko weksel i deklaracje wekslową, ale także umowę zabezpieczoną wekslem oraz rozliczenia pomiędzy stronami.

Nakaz zapłaty z weksla a poręczyciel wekslowy

Jeżeli nakaz zapłaty został wydany przeciwko poręczycielowi wekslowemu, konieczna jest odrębna analiza jego sytuacji prawnej. Poręczenie wekslowe (awal) tworzy bowiem samodzielną i niezależną od odpowiedzialności innych zobowiązanych z weksla odpowiedzialność wekslową.

Co powinny zawierać zarzuty od nakazu zapłaty z weksla?

Zarzuty są pismem procesowym i powinny zostać przygotowane w sposób pozwalający sądowi jednoznacznie ustalić zakres zaskarżenia oraz wymienić fakty, z których wywodzi się żądania, i dowody na wykazanie każdego z nich.

Poza tym, należy w zarzutach przedstawić zarzuty, które pod rygorem ich utraty należy zgłosić przed wdaniem się w spór co do istoty spraw, np. zarzut braku właściwości miejscowej sądu.

Ponieważ wiele nakazów zapłaty jest wydawanych również w postępowaniu w sprawach gospodarczych, należy mieć na uwadze również rygory tego postępowania.

Najczęstsze błędy po otrzymaniu nakazu zapłaty z weksla

• ignorowanie przesyłki z sądu i odłożenie jej „do szuflady”;
• błędne ustalenie terminu na wniesienie zarzutów;
• wniesienie sprzeciwu zamiast zarzutów od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym;
• nieuiszczenie wymaganej opłaty albo uiszczenie jej w niewłaściwej wysokości;
• nieuwzględnienie deklaracji wekslowej przy analizie weksla in blanco;
• pominięcie dokumentów dotyczących umowy zabezpieczonej wekslem;
• brak wniosku o wstrzymanie wykonania
• ograniczenie obrony do ogólnego zakwestionowania długu bez wskazania konkretnych zarzutów i dowodów.

Nakaz zapłaty z weksla – najczęściej zadawane pytania

Dostałem nakaz zapłaty z weksla – czy muszę od razu zapłacić?

Nie zawsze. Pozwany może wnieść zarzuty od nakazu zapłaty. Trzeba jednak uwzględnić, że samo wniesienie zarzutów nie wstrzymuje wykonalności nakazu zapłaty wdanego na podstawie weksla.

Ile czasu mam na wniesienie zarzutów od nakazu zapłaty z weksla?

Co do zasady miesiąc, jeżeli doręczenie nakazu ma nastąpić na terytorium Unii Europejskiej. Jeżeli doręczenie ma nastąpić poza terytorium Unii Europejskiej, termin wynosi trzy miesiące.

Czy od nakazu zapłaty z weksla wnosi się sprzeciw?

Nie. W przypadku nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym właściwym środkiem zaskarżenia są zarzuty od nakazu zapłaty.

Czy można zaskarżyć nakaz zapłaty z weksla in blanco?

Tak, możliwość obrony zależy jednak od konkretnych okoliczności. Szczególne znaczenie może mieć treść deklaracji wekslowej oraz sposób wypełnienia weksla.

Czy wniesienie zarzutów zatrzymuje wykonanie nakazu zapłaty?

Nie automatycznie. W przypadku nakazu zapłaty wydanego na podstawie weksla sąd może wstrzymać wykonanie nakazu, ale tylko na wniosek pozwanego.

Czy można podważyć kwotę wpisaną na wekslu?

Może to być możliwe, jeżeli istnieją podstawy do zakwestionowania wysokości zobowiązania lub sposobu wypełnienia weksla. Wymaga to analizy konkretnego weksla, deklaracji wekslowej i rozliczeń stron.

Czy poręczyciel wekslowy może się bronić przed nakazem zapłaty?

Tak. Zakres możliwej obrony zależy od treści weksla, w tym zwłaszcza udzielonego poręczenia oraz okoliczności konkretnej sprawy.

Podsumowanie

Nakaz zapłaty z weksla wymaga szybkiej reakcji. Po jego otrzymaniu należy przede wszystkim ustalić termin na wniesienie zarzutów, przeanalizować weksel i dokumenty związane z jego wystawieniem. W sprawach dotyczących weksli istotne mogą być zarówno zarzuty formalne, jak i – w odpowiednich przypadkach – zarzuty odnoszące się do sposobu wypełnienia weksla oraz stosunku podstawowego.

Jeżeli nakaz zapłaty został wydany na podstawie weksla, a dochodzona kwota jest znaczna lub sprawa dotyczy weksla in blanco albo poręczenia wekslowego, warto przed upływem terminu na wniesienie zarzutów przeanalizować sprawę z profesjonalnym pełnomocnikiem.